Wat is ethische mode?

Het is lastig om een duidelijke en precieze definitie te geven. Het wordt ook wel ecologisch verantwoorde, duurzame mode of conscious fashion genoemd.

Een ethisch modemerk heeft de wens om het hele systeem van de mode-industrie te veranderen, zodat deze zo min mogelijk destructief of vervuilend is voor de mens en de planeet.

Er zijn dus verschillende criteria en gradaties die worden meegewogen om een kledingmerk als ecologisch verantwoord te bestempelen.

Vooroordelen over ethische mode

Helaas bestaan er enkele vooroordelen over duurzame mode.

Om te beginnen is het zo dat, in tegenstelling tot het algemene beeld, duurzame kleding niet alleen voor hippies is, maar voor iedereen die ook maar een beetje geeft om zijn consumptiegedrag en de effecten daarvan.

Dit loopt uiteen van de moeder die haar baby wil kleden zonder risico op toxiciteit, tot de hipster die kleding koopt in tweedehandswinkels, tot iedereen die een verantwoorde aanpak wil hanteren.

Een andere misvatting is dat de kleding niet trendy zou zijn en ronduit lelijk. Tegenwoordig is dat allang niet meer het geval; er zijn tal van merken die kwaliteitskleding aanbieden, gemaakt van mooie materialen, met een goede snit en volgens de laatste trends.

Tot slot hoor je vaak dat ethische/ecologisch verantwoorde mode te duur zou zijn. Nogmaals: je kunt beter één mooi kledingstuk kopen dat lang meegaat dan 10 stuks die je nauwelijks draagt en die snel slijten.

Toegegeven, je geeft op het moment zelf meer uit voor een T-shirt, maar op de middellange of lange termijn bespaar je hoogstwaarschijnlijk geld. Bovendien heb je een goed geweten en geniet je des te meer van het dragen van je kleding.

Zwitserse ethische mode

Er zijn steeds meer ecologisch verantwoorde modemerken in Zwitserland. Ondanks de import van grondstoffen of hoge arbeidskosten, zijn er merken die opkomen en een ecologische aanpak van productie en verkoop garanderen.

Maar om al deze merken van elkaar te onderscheiden, moet je jezelf vragen stellen over de algehele aanpak van het merk.

Hoe herken je een ethisch merk?

Verschillende criteria onderscheiden een ethisch/ecologisch verantwoord merk van een standaardmerk. Hier zijn enkele aanwijzingen die je op weg kunnen helpen als je op zoek bent naar ethische kleding.

• Het aantal stuks per collectie

De verantwoordelijkheid van een merk begint bij het aantal geproduceerde stuks per collectie. Dit is slow-fashion, wat op twee niveaus een garantie voor kwaliteit is.

Ten eerste door de tijd te nemen om het kledingstuk te vervaardigen en te produceren. Dit betekent niet eindeloos collecties uitbrengen en voorkomen dat er onnodig wordt vervuild door overvloed. Ten tweede betekent het de klant kwaliteit boven kwantiteit aanbieden. De klant begeleiden bij de keuze voor een kledingstuk dat hij lang zal bewaren.

• Het land van productie

Een modemerk dat zichzelf ethisch noemt, probeert transport zoveel mogelijk te vermijden en zo op zijn niveau de CO2-voetafdruk te verkleinen.

Met dit in gedachten laten ecologisch verantwoorde modemerken hun producten in Zwitserland of in nabijgelegen Europese landen maken. Europese bedrijven die de Europese arbeidswetgeving respecteren en die goede werk- en veiligheidsomstandigheden voor werknemers garanderen. Indirect draagt lokaal produceren er ook aan bij dat er regionale of Europese banen worden gecreëerd.

• De materialen

Om op een verantwoorde manier te produceren, is de keuze van het materiaal van de kleding essentieel.

Zo vinden we linnen en hennep, wat bijzonder ecologische vezels zijn en gemakkelijk te vinden in Europa. Er bestaat ook biologisch katoen, dat de voorkeur verdient boven "normaal" katoen, maar de productie vindt ver van Zwitserland plaats en verbruikt bovendien veel water (niet ecologisch). Er komen ook nieuwe biologische materialen op, zoals tencel of zelfs paddenstoelenleer.

Naast deze materialen kunnen ecologische merken aan upcycling of recycling doen. In het eerste geval gaat het om het herstellen van oude kleding om er nieuwe van te maken. Ze worden dan onttrokken aan hun oorspronkelijke gebruik om ze een toegevoegde waarde te geven. In het tweede geval gaat het om het vernietigen van oude kleding totdat ze gereduceerd zijn tot vezels. Pas dan wordt er een nieuwe draad geweven waarmee een nieuw kledingstuk kan worden geproduceerd uit een oude grondstof.

• De labels

Er zijn enkele labels voor duurzame merken, maar die houden niet per se rekening met alle aspecten.

Bepaalde certificeringen kijken bijvoorbeeld naar de impact op het milieu via het waterverbruik voor de productie of het vervuilingsniveau, andere concentreren zich op de toxiciteit of allergenen van de textielmaterialen.

Het is bovendien lastig om alleen af te gaan op de aanwezigheid van een of meerdere labels om te bepalen of een merk ethisch is of niet. Het lijkt namelijk vrijwel onmogelijk voor een merk om elk sociaal en ecologisch aspect van zijn producten van A tot Z na te leven.

Tot slot kost het verkrijgen van een label of certificering ook geld, wat sommige (kleine) merken zich niet kunnen veroorloven. Geen biologisch/Oeko-Tex-label enz. hebben, betekent niet per se dat het merk niet verantwoord bezig is. Omgekeerd moet het bezit van een ecologisch certificaat niet voldoende zijn om de ethische kwaliteit van het merk te beoordelen.

• De verpakking

Gaat het merk zo ver dat het verpakkingen aanbiedt waarmee afval kan worden verminderd? Merken zouden ook aandacht moeten besteden aan hun verpakkingen. Deze kunnen biologisch afbreekbaar of recyclebaar zijn. Het belangrijkste is natuurlijk dat je niet eindigt met een plastic tas om je nieuwe biologische jurk in mee te nemen.

Een ethisch en ecologisch verantwoord kledingstuk is ook een kledingstuk waarvan de commercialisering is doordacht om een lage impact op het milieu te hebben. Logischerwijs zorgen merken voor duurzame kleding er daarom voor dat ze ecologische verpakkingen aanbieden en vooral de verpakking beperken met het oog op zero waste.

Waarom kiezen voor ethische merken?

Simpelweg uit ethiek.

Het besef dat de trui die je voor 5 CHF bij een grote keten koopt, geproduceerd is in fabrieken die zich niet aan de Europese sociale en milieuvoorschriften houden.

Let op, het is niet de bedoeling om je een schuldgevoel aan te praten, maar eerder om na te denken over een andere manier van consumeren die op alle niveaus respectvoller is.

En wat als je bij je volgende aankoop zou beginnen aan het ecologisch verantwoorde avontuur?